Bruksizm (Bruxizm)
Bruksizm to schorzenie polegające na nawykowym zaciskaniu i zgrzytaniu zębami, najczęściej w nocy. Objawia się starciem szkliwa, bólem mięśni, głowy oraz dyskomfortem w stawie skroniowo-żuchwowym.
Czym jest bruksizm?
Bruksizm to mimowolna, powtarzalna aktywność mięśniowa objawiająca się zaciskaniem lub zgrzytaniem zębami. Występuje w dwóch formach: dziennej (na jawie) oraz nocnej (podczas snu), z odmiennymi przyczynami i przebiegiem.
Bruksizm dzienny wiąże się głównie z czynnikami psychospołecznymi – stresem, lękiem czy depresją – a także z nawykami takimi jak zaciskanie szczęki czy obgryzanie paznokci. Bruksizm senny dodatkowo wynika z zaburzeń cyklu snu, zmian w ośrodkowym układzie nerwowym oraz stosowania niektórych leków lub substancji. Nieleczony prowadzi do starcia szkliwa, bólu głowy oraz dysfunkcji stawu skroniowo-żuchwowego.
Główne przyczyny
Rozwój bruksizmu jest zazwyczaj związany z kombinacją kilku czynników, wśród których wymienia się:
Stres, lęk i czynniki psychospołeczne
Zaburzenia snu
Wady zgryzu i nieprawidłowości zębowe
Stosowanie niektórych leków i substancji stymulujących
Nawyki i czynniki behawioralne - zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym
Objawy Bruksizmu
Objawy bruksizmu mogą się różnić w zależności od intensywności i częstotliwości tego nawyku. Do najczęstszych objawów należą:
Napięcie lub ból
Wiele osób nie wie, że zgrzyta zębami, i dowiaduje się o tym od bliskich. Nocne zaciskanie szczęki powoduje ból twarzy, szyi i głowy tuż po przebudzeniu. Częste są też nadwrażliwość zębów i drobne otarcia w jamie ustnej.
Dysfunkcja stawu skroniowo-żuchwowego (SSŻ)
Staw ten łączy kość skroniową z żuchwą, a bruksizm to jeden z najczęstszych powodów jego problemów. Objawia się trzaskami lub przeskakiwaniem podczas otwierania ust, ograniczoną ruchomością żuchwy oraz uczuciem "zablokowania" szczęki, a także bólem głowy.
Starcie zębów i pęknięcia
Silny nacisk wywołany mimowolnym zaciskaniem prowadzi do patologicznego starcia zębów, widocznego jako spłaszczenie ich powierzchni. W skrajnych przypadkach może dojść do pęknięć szkliwa, złamania zęba lub uszkodzenia plomb, a także zwiększonej wrażliwości na zimno i ciepło.
Jeśli objawy się utrzymują, nasilają lub zauważysz widoczne zmiany w zębach, warto jak najszybciej skonsultować się ze stomatologiem.
Bruksizmu nie da się całkowicie wyleczyć, ale można go skutecznie kontrolować i łagodzić jego objawy. Pierwszym krokiem jest zwiększenie świadomości pacjenta oraz identyfikacja przyczyn, które go wywołują.
Do najskuteczniejszych metod leczenia bruksizmu należą:
